1. De komst van een markt in Oud-Zuid
Waarom een markt in Oud-Zuid?
In de afgelopen jaren zijn verschillende winkels met dagelijkse voorzieningen uit de buurt verdwenen. Dat is jammer. Om dagelijkse voorzieningen weer terug te krijgen en een nieuwe ontmoetingsplek voor buurtbewoners te creëren is 3 jaar geleden het idee voor een markt gelanceerd. De initiatiefnemers hebben in 2009 een uitgebreide enquête onder buurtbewoners gehouden en daaruit is gebleken dat dit initiatief breed gesteund wordt. Een andere reden: er is nog geen markt in dit deel van Oud-Zuid.
Waar en op welke tijden is de ZuiderMRKT?
De markt is elke zaterdag van 9.30 uur tot 17.00 uur op het plein ter hoogte van de kruising Johannes Verhulststraat/Jacob Obrechtstraat. Het plein heet intussen het ‘zuiderMRKT-plein’.
Waarom is de markt niet eerder / langer open?
De openingstijden zijn in overeenstemming met de wensen van de buurtbewoners, zoals ze die hebben aangegeven in de enquête. Van 9.30 uur tot 17.00 uur kunnen producten op de markt worden gekocht. Bij het bepalen van de openingstijden (en bijbehorende op- en afbouwtijden) is rekening gehouden met direct omwonenden. We houden ons strict aan de openingstijden die met het stadsdeel zijn afgesproken.
Waarom is er niet eens per maand een markt?
Er is besloten tot het houden van een markt eens per week. Om twee redenen. De eerste houdt verband met de duidelijkheid. Als de markt iedere week is, hoeft niemand zich ’s ochtends de vraag te stellen of er vandaag wel of geen markt is. Een tweede reden is dat marktkooplieden meer bereid zijn om een verbintenis met de ZuiderMRKT aan te gaan als zij elke week hun waar kunnen verkopen. Dat komt het aanbod ten goede.
2. De zuiderMRKT; een unieke markt
Is de markt er op alle zaterdagen van het jaar?
De markt vindt het hele jaar plaats. Wel is de samenstelling van de markt in de zomermaanden of rond de kerst mogelijk anders vanwege vakanties van marktondernemers. Hierover over van tevoren duidelijk gecommuniceerd via de maandelijkse digitale nieuwsbrief van de ZuiderMRKT.
Wat is de ZuiderMRKT?
De ZuiderMRKT is een kleine gezellige wekelijkse foodmarkt met kakelverse producten voor eerlijke prijzen, duurzaam en uit de regio. Midden in Oud-Zuid. De markt is uniek vanwege haar coöperatieve karater.
Wat maakt de ZuiderMRKT uniek?
- Dat iedereen zelf mee kan meebouwen aan de ontwikkeling van de markt. Kortom: de markt is er voor en door de buurt.
- Dat de ZuiderMRKT een gedeeltelijk coöperatief karakter (naam voluit: Coöperatieve Vereeniging ZuiderMRKT) heeft. De coöperatie koopt groenten en fruit rechtstreeks in bij boeren uit de regio. Boer én klant krijgen zo een eerlijke prijs. De leden van de coöperatie zijn vooral buurtbewoners.
- Dat leden meehelpen op de markt; een kraam bedienen op het plein en meedenken en -doen in de coöperatie. Leden/buurtbewoners bepalen dus mee wat het aanbod op de markt wordt.
- Dat er educatieve activiteiten voor jong en oud worden georganiseerd: van het leren over producten, producten koken tot iets lekkers tot ruilen van kinderboeken.
- Dat de ZuiderMRKT werkervaringsplaatsen aanbiedt.
Is de ZuiderMRKT een biologische markt?
Het aanbod van de coöperatie op de zuiderMRKT is biologisch. De producten zijn in ieder geval duurzaam geproduceerd. De geselecteerde boeren gebruiken geen chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen en gaan op een verantwoorde manier met hun dieren om. Het streven is zoveel mogelijk producten die afkomstig zijn van Nederlandse bodem op de markt te verkopen. De producten van de andere marktkooplieden is zoveel mogelijk biologisch. De kwaliteitsmanager van de coöperatie vraagt hier zoveel mogelijk aandacht voor bij de marktkooplieden.
Wat is het verschil tussen duurzaam geproduceerd en biologisch?
Alles wat biologisch is, is duurzaam geproduceerd. Niet alles wat duurzaam geproduceerd is, is biologisch. Biologisch is een ‘keurmerk’, een soort certificaat dat alles volgens de regels van Stichting Skal of Demeter wordt verbouwd. Veel boeren verbouwen en produceren duurzaam, maar kiezen er niet voor hun producten te certificeren. Het certificeren en de controle daarop is een kostbare zaak.
Hoe bepaalt de coöperatie welke kramen op de ZuiderMRKT komen?
De commissie marktaanbod van de coöperatie heeft bepaald welke kramen nu al op de markt staan en bepaalt welke kramen in de toekomst op de markt komen. De wensen van de buurtbewoners uit de in 2009 en 2011 gehouden enquêtes hanteert de commissie als uitgangspunt. Het is echter aan leden om mee te bepalen welke kramen op de markt komen. Het is immers een gedeeltelijk coöperatieve markt.
Welke kramen vind je op de ZuiderMRKT?
De coöperatiekraam – groenten en fruit
Brandt en Levie – verse en gedroogde worst
Bbrood – brood
Eriks Delicatessen – kaas, boter, eieren
FriDaY FloWeRs – veldboeketten
Frood – soep en sap
De Hoenderspecialist – vlees
La maison du saucisson – gedroogde worst, gedroogde pasta
De coöperatiekraam– koffie
Olives and More – olijven en aanverwante producten
Rainerai – Noord-Afrikaanse producten
Raspberry-maxx – frambozenproducten
Zoet, Zuur & Zout – taartjes, hartig en zoet gebak
Naast de vaste kramen wordt een aantal kramen verhuurd aan rouleerders. Dat zijn enerzijds marktkooplieden die een keertje op de markt staan om hun waar te verkopen. Ze staan in de commerciële rouleerkramen. Anderzijds aan buurtbewoners. Zij staan in de buurtrouleerkraam. Deze is bedoeld voor buurtgenoten die het leuk vinden om een keer met een zelfgemaakt product in de kraam te staan.
Iedereen die belangstelling heeft voor de buurtrouleerkraam, kan een mail sturen naar buurtrouleerkraam@zuidermrkt.nl.
Hoe wordt de kwaliteit van producten van reguliere marktkooplieden gewaakt?
Tussen marktkooplieden en de coöperatie worden in een contract bindende afspraken vastgelegd over onder andere kwaliteit, veiligheid en gedragscodes in relatie tot producten en presentatie op de zuiderMRKT. Het coöperatiebestuur ziet toe op naleving van de kwaliteit. En meer specifiek doet Sarriel Taus dat; hij is de kwaliteitsmanager. Als de kwaliteit onvoldoende is, kan de coöperatie besluiten een contract te ontbinden. Leden geven opmerkingen en terugkoppelingen van klanten mee aan het bestuur.
Wat is de rouleerkraam en hoe werkt dat?
Naast de vaste deelnemers heeft de zuiderMRKT iedere week wisselende rouleerkramen. De locatie van de zuiderMRKT is beperkt en heeft onvoldoende ruimte om iedereen een plek te geven. Met de rouleerkramen houden we het aanbod gevarieerd en krijgen ook buurtinitiatieven de kans zicht te presenteren! We hebben twee typen rouleerkramen.
Zo zijn er marktkramen voor professionele ondernemers, die bijvoorbeeld seizoensgebonden producten aanbieden of producten die niet direct thuishoren in de mand met de dagelijkse boodschappen.
Daarnaast is er een rouleerkraam voor leden van de coöperatie: de buurtrouleerkraam. Buurtgenoten die hun eigengemaakte producten eens onder de aandacht willen brengen, activiteiten van een buurtvereniging willen promoten of activiteiten willen verrichten ten behoeve van een goed doel. Ook kinderactiviteiten zijn ondergebracht in deze rouleerkraam. Zo wordt het uitgangspunt ‘door de buurt, voor de buurt’ nog eens extra kracht bijgezet.
Via onze website kunt u volgen wie er op zaterdagen op de zuiderMRKT staan. Iedereen die belangstelling heeft voor een rouleerkraam, kan contact opnemen met elvike@zuidermarkt.nl. Elvike roostert de rouleerders elke week in.
Zijn er educatieve activiteiten voor kinderen op de markt?
Ja. Met enige regelmaat worden er activiteiten gericht op kinderen op de markt georganiseerd. Vaak worden die gekoppeld aan festiviteiten die horen bij het seizoen: Pasen, sinterklaas, kerst etc. Deze activiteiten worden georganiseerd door leden. Hierover wordt via de maandelijkse digitale nieuwsbrief gecommuniceerd.
Hoe gaat het met werkervaringsplaatsen?
Elke zaterdagmiddag draaien twee leerlingen van ‘Fifteen Werkt’ mee in de coöperatiekraam en in de koffiekraam. ’Fifteen Werkt’ is de re-integratietak van restaurant Fifteen. Deze leerlingen worden begeleid door iemand van ‘Fifteen Werkt’ De leerlingen leren zo omgaan met klanten, maar ook over de oorsprong en de productie van groenten en fruit uit de buurt.
Kun je ook boodschappen online bestellen?
Nee. Wellicht dat dit in de toekomst een mogelijkheid is. Onze prioriteit ligt bij het kopen op de zuiderMRKT zelf. We vinden het contact met de buurt en het creëren van ontmoetingsplek juist zo leuk aan de markt. Online inkopen van producten kan strijdig zijn met dat doel.
Kun je ook contant betalen?
Ons idee is om voor aankopen in de coöperatiekraam alleen pinbetalingen toe te staan. Dat doen we om een aantal redenen:
- Het is veiliger; contant geld kan kwijtraken of gestolen worden.
- Het is minder fout- en fraudegevoelig.
- Het is fysiek eenvoudiger (geen afstortingen, tellingen, kaslades, kleingeld).
- Het is administratief eenvoudiger.
Bij de andere kramen is het aan de marktkooplieden om te bepalen hoe er betaald mag worden. Bij sommige kramen kan dat zowel via de pin als contant. Bij andere kramen is alleen contante betaling mogelijk.
3. Lid worden van de coöperatie
Wie mogen kopen op de markt?
De markt is voor iedereen. Iedereen mag dus kopen op de markt: leden en niet-leden. Buurtbewoners en mensen van elders.
Waarom word je lid?
Als lid bouw je mee aan dit prachtige initiatief: een markt midden in Oud-Zuid. Een markt waarvan de leden het aanbod bepalen. Zonder leden kan de markt echter niet bestaan. De vergunning van het stadsdeel voor de markt is immers gekoppeld aan het coöperatieve karakter; de inspanning van leden. Daarnaast werk je als lid mee aan het leuker maken van de buurt, samen met andere buurtbewoners. Minder belangrijk, maar toch leuk: leden krijgen 20% korting op het hele assortiment van de coöperatiekraam. Ook kunnen leden voordelen genieten bij de kramen van de marktkooplieden. Als je een dagdeel hebt meegeholpen met de verkoop van groenten en fruit in de coöperatiekraam, krijg je als beloning een tasje groenten en fruit mee naar huis. Catrinus van de Warmonderhof maakt voor iedereen een tasje.
Hoe kun je helpen als lid?
Lid zijn, betekent dat je de ZuiderMRKT van harte steunt. Dat je actief mee wilt werken aan het succes van de zuiderMRKT door elk kwartaal een dagdeel mee te helpen op de markt. Dat komt neer op ‘s ochtends of ‘s middags meehelpen in de groente- en fruitkraam van de coöperatie. Leden die meer willen doen dan alleen achter de kraam staan, kunnen ook deelnemen aan een commissie. Er zijn allerlei commissies: excursiecommissie, marketingcommissie, inroostercommissie, de commissie coöperatief dividend etc. Deze commissies zorgen samen voor een goedlopende zuiderMRKT. Tot slot kun je ook zelf een initiatief aandragen dat bijdraagt aan de doelstellingen van de ZuiderMRKT en aan het coöperatiebestuur voorleggen.
Is vijftig euro voor het lidmaatschap niet veel?
Nee, we vinden eenmalige bijdrage van € 50,- om lid te worden van de ZuiderMRKT een redelijke prijs. Het is eenmalig, dus je hoeft de volgende jaren niets meer te betalen. Hoe langer je lid bent, hoe meer voordeel je dus geniet. Als je regelmatig bij de coöperatiekraam groenten en fruit koopt, haal je het lidmaatschapsgeld via de korting van 20% er zo uit. En het zijn ook nog eens spullen die al goedkoper en leuker zijn dan de biologische producten van de grote supermarkten. Ze zijn kakelvers. De producten die zaterdags verkocht worden, staan de dag ervoor vaak nog in de aarde. Verser krijg je het niet. En met de ledenpas kom je ook in aanmerking voor voordelen bij andere kramen op de markt. Door lid te worden van de markt help je bovendien de boeren, ons milieu en onze buurt.
Gaat het lidmaatschapsgeld omlaag als meer mensen lid worden?
Nee, de bijdrage om lid te zijn van de ZuiderMRKT blijft gelijk. Het gaat om een eenmalige bijdrage van € 50,.
Hoe weet je wanneer je moet helpen?
Alle leden worden ingedeeld in teams. Er zijn zo’n 25 teams. Een team bestaat uit circa 10 leden dat onder leiding staat van een marktmeester. De marktmeester zorgt ervoor dat vier dagdelen per jaar voldoende leden uit zijn team achter de kraam staan om klanten te helpen. De marktmeester van jouw team zal je per e-mail benaderen om je in te roosteren op een aantal dagdelen. Binnen je team kun je onderling ruilen. Tot voorkort verzorgden Quirien Swijghuisen en Marjolein Reuver de gehele inroostering. Omdat het hen veel tijd kostte, is gekozen voor een nieuw systeem waarin gewerkt wordt met teams. Elk jaar worden nieuwe teams samengesteld zodat leden weer nieuwe buurtgenoten kunnen leren kennen.
Hoe kom je aan kennis over de waren op de ZuiderMRKT?
Elke zaterdag is een vaste kracht van de biologisch dynamische boerderij De Warmonderhof, waar een deel van onze producten, vandaan komt, aanwezig op de markt. Dat is Catrinus of Klaas-Jan. Zij weten veel over de houdbaarheid, bereiding en voedingswaarde van de producten. Sommige leden weten ook veel over de producten.
Bij voldoende belangstelling wordt mogelijk, in navolging van de succesvolle excursie van 23 juni 2012, een nieuwe excursie voor leden georganiseerd naar De Warmonderhof in Dronten waar geleerd kan worden over de producten.
Kun je meehelpen op de markt zonder lid te worden?
Jazeker. Enthousiaste mensen die willen meehelpen op de markt, maar geen financiële bijdrage willen of kunnen leveren, zijn altijd van harte welkom. We hebben veel handen nodig! Maak je aanbod om te helpen kenbaar via info@zuidermrkt.nl.
Hoe laat je zien dat je lid bent?
Je laat zien dat je lid bent via een pasje. Sinds juli 2012 hebben alle leden van de coöperatie ledenpassen. Deze staan op naam (één pasje per huishouden; op naam van degene in het huishouden die zich destijds heeft ingeschreven). Leden krijgen op vertoon van deze pas 20% korting op alle producten in de groente- en fruitkraam. Bij de andere kramen geven marktondernemers korting aan leden op een aantal producten uit hun assortiment. Deze aanbiedingen of acties maken zij kenbaar op hun krijtbord. Leden die ter plekke lid worden, krijgen van de dienstdoende marktmeester een tijdelijke ledenpas zodat ze direct korting kunnen krijgen. Zodra hun ledenpas met hun naam gereed is, kunnen ze hun tijdelijke ledenpas (met een nummer) omruilen. Heb je je ledenpas nog niet, schiet dan even de dienstdoende marktmeester op de markt aan.
Lopen leden enig risico op aansprakelijkheid?
Nee. De Coöperatieve Vereeniging zuiderMRKT is een zogenaamde U.A. coöperatie. U.A. staat voor uitgesloten aansprakelijkheid van leden. Aansprakelijkheid van leden is dus uitdrukkelijk uitgesloten in de statuten van de coöperatie. Wel heeft de coöperatie een bestuurs/aansprakelijkheidsverzekering afgesloten.
Hoe word je lid?
Op de ‘Lid worden’ pagina staat hier alles over uitgelegd.
Hoe is de ledenadministratie georganiseerd?
De administratie wordt op een veilige en volledig digitale manier beheerd. Dat gebeurt door een van de leden van de coöperatie. Zij communiceert zoveel mogelijk per e-mail richting de leden.
Maakt de coöperatie winst?
Het is in principe juridisch mogelijk om als coöperatie winst te maken. De coöperatie functioneert als een bedrijf dat winst en verlies kan maken, en dat reserves kan opbouwen. De leden van de coöperatie besluiten gezamenlijk wat er met een eventuele winst gebeurt. Een commissie – de zogenaamde commissie coöperatief dividend – geeft hierover advies.
De coöperatie heeft drie inkomstenbronnen. 1. bijdragen (entreegelden) van de leden, 2. inkomsten uit groenten- en fruitverkoop in de coöperatiekraam 3. marktgelden van de marktkooplieden (‘kraamhuur’).
4. Stadsdeel Zuid
Wat betekent het instellingsbesluit van het stadsdeel?
Een instellingsbesluit is een besluit dat het stadsdeelbestuur neemt. In dit geval is dat het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuid van de gemeente Amsterdam. Zij heeft op 12 mei 2011 besloten tot het instellen van een weekmarkt, een gedeeltelijk coöperatieve warenmarkt voor een proefperiode van 1 jaar. Met het instellingsbesluit hebben we als het ware een vergunning om de markt te organiseren. Op 22 mei 2012 heeft het dagelijks bestuur van het stadsdeel besloten tot een nieuw instellingsbesluit voor de ZuiderMRKT. Hiermee is de vergunning voor het houden van een wekelijkse markt permanent en definitief geworden. Belangrijke voorwaarde is wel dat het coöperatieve karakter van de markt – de hulp van buurtbewoners – gehandhaafd blijft.
Wat is de rol van stadsdeel Zuid bij de markt?
De rol van het stadsdeel is klein. De ZuiderMRKT is bijzondere markt en heeft een andere status dan andere Amsterdamse markten. De Verordening op de Straathandel (2008) is niet op de ZuiderMRKT van toepassing. Dit houdt in dat de ZuiderMRKT wordt gerund door anderen dan het stadsdeel. In het geval van de ZuiderMRKT is dat de coöperatie. Wel is met het stadsdeel afgesproken dat zij de marktgelden int namens de coöperatie. Dit zijn gelden die marktkooplieden voor de huur van hun kraam op de ZuiderMRKT moeten betalen.
5. Openbare ruimte, verkeer en parkeren
Hoe gaat het met verkeer en parkeren?
De coöperatie en de marktkooplieden moeten zorgen dat omwonenden zo weinig mogelijk overlast hebben van de markt. Busjes van marktkooplieden worden zoveel mogelijk geparkeerd op de reguliere parkeerplaatsen. Alleen aan het begin en aan het eind van de marktdag mogen marktkooplieden even hun busjes op de stoepen parkeren om hun waar uit te laten. Dat gebeurt op een zodanige manier dat het doorgaande autoverkeer er geen last van heeft. Loopt het toch niet goed, dan is er altijd een verkeersregelaar op de markt aanwezig om het verkeer in goede banen te leiden. Dat is Remco van de koffiekraam. Hij is bevoegd om het verkeer te regelen.
Wie zorgt dat het plein aan het eind van de dag weer schoon is?
Alle marktkooplieden en coöperatieleden die zaterdagmiddag dienst hebben, zijn verantwoordelijk voor het schoon achterlaten van het plein. De marktmeester (een van de leden van de coöperatie, te herkennen aan de oranje keycord om zijn nek) ziet hier nadrukkelijk op toe. De marktmeester verlaat het ZuiderMRKT-plein pas als het plein er weer helemaal uitziet zoals aan het begin van de dag. Met de marktkooplieden is overigens contractueel vastgelegd dat zij zorgdragen dat ze hun kraam en het gebied rond hun kraam elke week schoon achterlaten.
Hoe is de op- en afbouw van kramen georganiseerd?
De kramen worden elke zaterdag vanaf 8.00 uur door kraambouwer De Zwart op de markt neergezet. Rond die tijd arriveert ook Catrinus, onze vaste kracht van de Warmonderhof, met een bestelbus vol verse groenten en fruit. Hij coördineert de inrichting van de coöperatiekraam. De ochtendploeg helpt hem daarbij. De andere kramen worden ingericht door de marktondernemers.
Aan het eind van de dag zorgen alle marktondernemers en de leden van de middagploeg dat alle kramen weer schoon worden achtergelaten. Zodat kraambouwer De Zwart na sluiting van de markt de kramen weer kan afbreken en ophalen. Rond 18.00 uur is het plein weer leeg en schoon.
6. Enquête
Wat zijn de uitkomsten van de gehouden enquêtes?
Eind 2009 is een eerste uitgebreide enquête gehouden onder ruim 4.000 buurtbewoners om het animo voor het opzetten van een warenmarkt te inventariseren. Belangrijkste conclusies waren: de buurt wil heel graag een markt cq nieuwe ontmoetingsplek. Specifieke wensen waren:
- alleen voedsel, geen non-food, behalve bloemen
- een aanvullend aanbod op het bestaande aanbod
- echt iets voor en door de buurt
In het najaar van 2011 is opnieuw een enquête gehouden. Zowel onder leden van de coöperatie als onder de marktkooplieden. De resultaten hiervan zijn:
- geënquêteerden zijn enthousiast over de markt in zijn algemeenheid
- geënquêteerden vinden de markt wel aan de dure kant m.u.v. groente en fruit
- geënquêteerden zijn tevreden over het aanbod, maar missen basisproducten als zuivel en bonen.
De resultaten zijn begin 2012 met medewerkers van stadsdeel Zuid besproken. Het stadsdeel is overigens enthousiast over de markt en heeft tot op heden nooit klachten ontvangen.
7. Meer informatie
Wie zitten in het bestuur van de coöperatie?
Het bestuur van de coöperatie bestaat uit zeven leden. Dat zijn:
- Christina King (voorzitter)
- Evelien Zeelenberg (secretaris)
- Eduard von Saher (penningmeester)
- Sarriel Taus
- Pieter Mohr
- Linda Zwinkels
- Bas Siemer
Je kunt contact opnemen met een van de bestuursleden via info@zuidermrkt.nl.
Waar kun je terecht voor meer informatie?
Je kunt mailen naar info@zuiderMRKT.nl of schrijven naar:
Coöperatieve Vereeniging zuiderMRKT
Willemsparkweg 100
1071 HM Amsterdam
Of kom op een zaterdag langs op de zuiderMRKT en stel al je vragen aan de marktmeester dan dienst heeft. De marktmeester is meestal te vinden in de buurt van de groenten- en fruitkraam en is te herkennen aan het oranje keycord op zijn nek.
